IWT-TETRA project: Karakterisering van bedrukte verpakkingsmaterialen (papier/karton en kunststoffen) voor levensmiddelen: organoleptische en migratieaspecten

Dit IWT-TETRA project (2011-2013) onderzoekt het effect van inkten en lijmen op de geur- en migratieprofielen van diverse types verpakkingsmaterialen. Dit project is een samenwerking tussen de Onderzoeksgroep Levensmiddelenchemie en Humane voeding - UGent (prof. Bruno De Meulenaer) en het Laboratorium voor Aroma-onderzoek - KAHO St. Lieven (prof. Patrick Dirinck).

Als gevolg van de convenience trend en het groeiend belang van marketing, dienen innovatieve voedingsbedrijven meer en meer aandacht te besteden aan de verpakking van hun producten. Hierbij is kwaliteitsbehoud van cruciaal belang, waarbij in vele gevallen verpakkingen nodig zijn met meerdere lagen voor een optimale beschermende functie. In vele gevallen zijn deze lagen vastgehecht via lijmen. Daarenboven is er vanuit marketingredenen een groeiende belangstelling voor bedrukte verpakkingen, die naast een informatieve functie eveneens een decoratieve functie hebben. Deze verpakkingssystemen en -materialen hebben uiteraard een positief effect op de houdbaarheid en de smaakstabiliteit van levensmiddelen. Anderzijds kunnen zij verantwoordelijk zijn voor migratie van vreemde (al dan niet toxische) stoffen en het optreden van ongewenste smaakafwijkingen in de levensmiddelen in vergelijking met het vers en onverpakt levensmiddel. Hoogkwalitatieve verpakkingen zijn van uitzonderlijk belang voor delicate vetrijke levensmiddelen (zoals bv. de voor onze regio belangrijke chocolade- en zoetwarensector).

Bedrukte multilaagsverpakkingen zijn in feite ingewikkelde systemen en het potentieel tot ongewenste migratie en smaakbeïnvloeding van het levensmiddel is afhankelijk van een reeks factoren: a) de aangeleverde substraten (maagdelijk of gerecycleerd papier/karton, coatings, het polymere materiaal, …); b) de bij de verwerker aangewende materialen (drukinkten, lakken, lijmen voor laminaten, hulpstoffen, …) en c) de good manufacturing practice (GMP) bij de verpakkingsproducent (drukprocedés, snelheid van drukken, droogtechnieken, …). Vooral een groot aantal KMO-verpakkingsproducenten, die voor hun grondstoffen (o.a. polymeren, papier, karton, drukinkten) afhankelijk zijn van grote multinationale bedrijven hebben nood aan meer inzicht in deze problematiek. Tenslotte, zoals blijkt uit veelvuldig voorkomende schadeclaims, met soms dramatische gevolgen, is de verpakkingsproducent verantwoordelijk t.o.v. het levensmiddelenbedrijf.

Voor wat betreft de geurproblematiek zal dit project gebruik maken van de resultaten verworven in TETRA-090143, die inzicht verschaft hebben in het effect van de verschillende componenten (en de daaraan gerelateerde geurkrachtige verbindingen) van bedrukte papier- en karton-verpakkingen. De innovativiteit van dit project zal erin bestaan snelle off-line (massaspectrometrie-gebaseerde elektronische neustechnologie of MS-nose technologie en Selected Ion Flow Tube-massaspectrometrie of SIFT-MS) en in-line (conventionele elektronische neus ofe-nose) detectiesystemen te onderzoeken en te optimaliseren, specifiek gericht naar geurkrachtige verbindingen uit verpakkingsmaterialen. Tevens zullen de ervaringen opgedaan met papier/karton (o.a. met geurarme inkten, drukprocedés, coatings, …) worden uitgebreid naar bedrukte polymere verpakkingen. Ook voor deze polymere dragers zullen snelle analysetechnieken worden ontwikkeld. Voor wat betreft de migratieproblematiek zal zowel het migratieprofiel als het migratiegedrag van niet-vluchtige componenten uit inkten en lijmen gekarakteriseerd en geëvalueerd worden. Er zal ook een beter beeld verkregen worden van wat het effect is van lamineren, bedrukken en andere processen tijdens productie van verpakkingsmaterialen op het migratiegedrag van de uiteindelijke verpakking. Het is momenteel voor het KMO-segment binnen de verpakkingssector en ook voor de voedingssector onduidelijk wat juist de relevante en kritische componenten zijn waarmee rekening moet gehouden worden. Eveneens zal dit TETRA-project worden uitgebreid naar nieuw ontwikkelde bio-inkten en biolijmen, die stilaan aan marktsegment winnen.

Meer informatie omtrent dit project kan bekomen worden bij An Vermeulen (a.vermeulen@pack4food.be; 09 264 99 30).


Keer terug